زیارت اربعین (فضیلت‌ها + آثار و آداب)

مقدمه

هر سال در آستانه بیستم صفر، جاده‌های منتهی به کربلا شاهد شگفت‌انگیزترین صحنه عالم است: موجی از میلیون‌ها انسان که پیاده، با پای دل، به سوی حرم حضرت اباعبدالله الحسین علیه‌السلام روانه می‌شوند؛ بزرگ‌ترین اجتماع الهیِ انسانی جهان که هیچ دعوت‌نامه رسمی و هیچ تبلیغات جهانی پشت آن نیست، جز جذبه محبت حسینی. اما پرسش محوری این است: چرا زیارت امام حسین علیه‌السلام در روز اربعین و ایام ماه صفر جایگاهی چنین ممتاز دارد که در روایات، «نشانه مؤمن» شمرده شده است؟ این نوشتار می‌کوشد با تکیه بر روایات و منابع کهن، ویژگی‌های این زیارت، امتیاز آن در این ایام، آثار و برکاتش و آداب خاص آن را پیش روی خواننده بگذارد.

چله زیارت عاشورا عشقعلی

۱. اربعین در نگاه تاریخ و روایات

«اربعین» به معنای چهلم است و عدد چهل در فرهنگ قرآنی و روایی جایگاهی ویژه دارد: میقات چهل‌شبه حضرت موسی علیه‌السلام با پروردگار، کمال عقل آدمی در چهل‌سالگی، و آثار ویژه‌ای که در روایات برای مداومت چهل‌روزه بر عمل صالح یا حفظ چهل حدیث بیان شده است. گویی «چهل» رمز کمال‌یافتن و به ثمر نشستن است؛ و اربعین حسینی، به ثمر نشستن پیام عاشوراست.

بنا بر نقل مشهور، در بیستم صفر سال ۶۱ هجری، کاروان اسیران اهل‌بیت علیهم‌السلام در بازگشت از شام به کربلا رسیدند و با سر و پیکر مطهر شهیدان تجدید عهد کردند؛ نقلی که سید بن طاووس در «لهوف» بدان اشاره کرده است. در همان روز، جابر بن عبدالله انصاری، صحابی بزرگ رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله، به‌عنوان نخستین زائر اربعین بر تربت سیدالشهدا علیه‌السلام حاضر شد. بر پایه نقل «بشارة المصطفی» عمادالدین طبری، جابر در فرات غسل کرد، جامه پاک پوشید، خود را خوشبو ساخت و با ذکر و گام‌های سرشار از ادب به سوی قبر مطهر رفت و ندا داد: «یا حسین!» و آن زیارت تاریخی را به‌جا آورد.

بدین‌سان، ماه صفر امتداد فضای عزای محرم است؛ فرصتی برای تداوم پیوند با سیدالشهدا علیه‌السلام و آرمان‌های آن حضرت و حضرات معصومین و خاندان حضرت اباعبدالله الحسین علیهم‌السلام، تا شعله‌ای که در مُحّرَم افروخته شد، در صَفَر به خورشید جاودان هدایت دل مبدّل شود.

۲. ویژگی‌ها و خصوصیات زیارت اربعین

شاید محوری ترین سخن‌ پیرامون جایگاه زیارت اربعین حضرت اباعبد الله علیه‌السلام در معارف ما شیعیان و محبان ائمه علیهم‌السلام، حدیث گران‌سنگ امام حسن عسکری علیه‌السلام است که شیخ طوسی در «مصباح‌المتهجد» آورده است: 

 «وَ رُوِيَ عَنْ أَبِي مُحَمَّدٍ اَلْحَسَنِ اَلْعَسْكَرِيِّ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ أَنَّهُ قَالَ: 

 عَلاَمَاتُ اَلْمُؤْمِنِ خَمْسٌ صَلاَةُ اَلْخَمْسِينَ وَ زِيَارَةُ اَلْأَرْبَعِينَ وَ اَلتَّخَتُّمُ فِي اَلْيَمِينِ وَ تَعْفِيرُ اَلْجَبِينِ وَ اَلْجَهْرُ بِ‍ «بِسْمِ اَللّهِ اَلرَّحْمنِ اَلرَّحِيمِ».»[1]

«علامات مؤمن پنج چیز است: پنجاه‌ویک رکعت نماز ، زیارت اربعین، انگشتر به دست راست نمودن، پیشانی بر خاک نهادن، و بلند گفتن بسم‌الله الرحمن الرحیم.»

 تأمل‌ برانگیز است که زیارت اربعین در کنار نماز که جایگاه عظیم و رفیع ِآن در دین به روشنی مشخص است نشانه مؤمن شمرده شده است؛ اموری که هر یک شعار و هویت شیعیان اهل‌بیت علیهم‌السلام است. یعنی زیارت اربعین صرفاً یک عمل ِمستحب در میان اعمال نیست، بلکه پرچم هویت ایمانی است؛ اعلان وفاداری به خط امامت و برائت از جریان مخالفین و اعداء ایشان.

متن زیارت اربعین را امام صادق علیه‌السلام به صفوان بن مهران جمّال تعلیم فرمود و شیخ طوسی آن را در «مصباح‌المتهجد» نقل کرده است. این زیارت گنجینه‌ای از معارف است؛ در فرازی بلند، فلسفه قیام حضرت سیدالشهداء علیه‌السلام چنین بیان می‌شود: «وَ بَذَلَ مُهْجَتَهُ فیکَ لِیَسْتَنْقِذَ عِبادَکَ مِنَ الْجَهالَةِ وَ حَیْرَةِ الضَّلالَةِ»:  «خون دل و جان خود را در راه تو بخشید تا بندگانت را از جهالت و حیرتِ گمراهی برهاند.» یعنی عاشورا نه یک حادثه صرفاً عاطفی، که طرحی الهی برای نجات بشریت از نادانی و سرگردانی است. در فرازهای دیگر، زائر به امامت اذعان می‌کند و بار دیگر با اهل‌بیت علیهم‌السلام پیمان می‌بندد: گواهی به اینکه امام، ولیّ خدا و پسر ولیّ خداست و زائر، به دوستی دوستان و بیزاری از دشمنان ایشان پایبند است.

همین‌جا جایگاه والای زیارت اربعین در میان زیارات مأثوره روشن می‌شود: پیوند زیارت با «معرفت به حق امام». در روایات، ثواب‌های عظیم زیارت به قید «عارفاً بحقّه» — با شناخت حقّ ِامام — مشروط شده است؛ و زیارت اربعین با مضامین اعتقادی بلند خود، خودْ مُعلّمِ همین معرفت است.

سنت پیاده‌روی به سوی کربلا نیز ریشه در سیره ائمه علیهم‌السلام و روایات فضیلت گام برداشتن به سوی زیارت آن حضرت دارد و علمای بزرگ آن را زنده نگاه داشتند؛ چنان‌که از سیره ایشان به خوبی پیداست که پیاده به زیارت کربلا مشرف می‌شدند و این سنت به حمدالله هر ساله با شکوه تر پرپا می‌شود.

۳. امتیاز زیارت در روز اربعین و ایام ماه صفر

چرا «روز اربعین» خصوصیت دارد؟ نخست آنکه زیارت اربعین، زیارتی است که برای معصوم — در میان اعمال — به‌عنوان «علامت و نشانۀ ایمان» معرفی شده است؛ امتیازی که شاید دربارۀ بسیاری از اعمال عبادی بزرگ نیامده است. دوم آنکه این روز، تقارن با تجدید عهد اهل‌بیت علیهم‌السلام با شهدای کربلاست؛ روزی که داغداران عاشورا خود بر سر تربت شهیدان بازآمدند و زیارت اربعین، همراهی زائر با این کاروان وفاست.

در روایات، زیارت امام حسین علیه‌السلام در مناسبت‌های خاصّ فضیلتی مضاعف دارد: شب و روز عاشورا، روز عرفه — که بنا بر روایات کامل‌الزیارات، خداوند پیش از نظر به عرفات به زائران قبر حسین علیه‌السلام نظر می‌افکند — نیمه شعبان، و اربعین. اما اربعین در این میان رنگی دیگر دارد؛ زیرا نه فقط فضیلت زمان، که «نشانه‌بودن» و هویت‌سازی در آن نهفته است.

پاداش‌های بیان شده برای زیارت سیدالشهدا علیه‌السلام در «کامل‌الزیارات» ابن‌قولویه قمی حیرت‌آور است: ثواب حج و عمره — و در برخی نقل‌ها ثواب حج‌ها و عمره‌های مکرر — آمرزش گناهان گذشته، طول عمر، وسعت روزی، دفع بلا، و استجابت دعا. این همه، برای زیارتی است که با معرفت و اخلاص انجام گیرد.

و اما کسانی که توفیق حضور ندارند، از این خوان کرم بی‌بهره نیستند: در روایات، زیارت از راه دور (زیارت از بُعد) مطرح شده است؛ زائرِ جامانده از خیل زوّار می‌تواند غسل کند، به بلندی یا جای خلوتی رود، رو به سوی کربلا کند و با سلام و زیارت مأثوره و رسیده از امامان معصوم علیهم السلام، دل به حرم بسپارد که به فرموده روایات، سلام او به محضر اباعبدالله الحسین علیه‌السلام می‌رسد. ایام صفر، فرصت طلایی همین پیوند است؛ چه در مسیر نجف تا کربلا، چه در مسیر دل تا حرم ابا عبدالله علیه‌السلام.

۴. آثار و برکات این زیارت

الف) آثار معنوی و فردی

نخستین اثر زیارت اربعین، تجدید عهد و بیعت با امام است؛ زائر با کلمات معصوم و زیارت‌نامه اعلام می‌کند که بر پیمان ولایت استوار است و این تجدید عهد، معرفت و ولایت را در جان زنده نگاه می‌دارد. بر پایه روایات «کامل‌الزیارات»، زیارت آن حضرت مایه آمرزش گناهان و نورانیت دل است؛ زائر چون از حرم بازمی‌گردد، گویی از نو متولد شده است. مسیر پیاده‌روی نیز خود مدرسه‌ای است برای تربیت و پرورش روحیه ایثار، صبر و ساده‌زیستی؛ زائری که روزها با کمترین امکانات راه می‌پیماید و در این مسیر سختی ها را متحمل می‌شود، درس قناعت، صبر و توکل را با جان خود مشق می‌کند و هرچند ناچیز در این مسیر با کاروان خاندان رسول الله مواسات و همراهی می کند و به ایشان تأسّی می جوید. 

ب) آثار اجتماعی و تمدنی

اربعین، رسانه جهانی عاشورا و پیام جاویدان اوست و تحقق عینی شعار « إنّي لا أرى المَوتَ إلاّ سَعادَةً، و لا الحَياةَ معَ الظالِمينَ إلاّ بَرَما ؛ به‌راستی که من مرگ آزادمنشانه را جز سعادت و نيك‌بختى، و زيستن با بيدادگران را جز تحمل حقارت و نگون‌سارى نمى ‏نگرم.»[2]؛ پیام مظلومیت و حق‌طلبی سیدالشهدا علیه‌السلام وآل الله هر سال از این اجتماع عظیم به گوش جهانیان می‌رسد. اربعین تجلی وحدت امت است: حضور ملیت‌ها و حتی مذاهب گوناگون بر سر یک سفره، تحت لوای اباعبدالله الحسین علیه‌السلام؛ سفره‌ای که میزبانش حسین علیه‌السلام است و همه مهمان اویند.

فرهنگ خدمت و موکب‌داری، درس بزرگ دیگر این آیین است: درس اخوت ایمانی و انفاق و ایثار و ازخودگذشتگی؛ نثار کمترین نعمات و موهبت‌هایی که حضرت اباعبدالله علیه‌السلام به دوستان خود عنایت فرموده‌اند، در راه اباعبدالله علیه‌السلام که خود در راه خدا از همه چیزِ خویش گذشت. موکب‌داران که دارایی سالش را پیش پای زائر حسین علیه‌السلام می‌ریزد، مصداق زنده همین درس است.

اربعین با فرهنگ انتظار نیز پیوندی عمیق دارد؛ مضامین زیارت — از پیمان بر یاری امام تا برائت از ظالمان — همان روحیه‌ای را می‌سازد که یاران حضرت مهدی عجل‌الله‌تعالی‌فرجه بدان نیازمندند، و جمعیت میلیونی اربعین، تمرین اجتماعِ منتظران است.

ج) آثار خانوادگی و نسلی

حضور خانوادگی در این آیین، مؤثرترین راه انتقال محبت اهل‌بیت علیهم‌السلام به فرزندان است؛ کودکی که دست در دست پدر و مادر در جاده عشق قدم می‌زند و مهربانی محبان اهل بیت علیهم‌السلام را می‌چشد، محبت حسینی را نه از می‌خواند، که از زندگی می‌آموزد و آن حسّ می‌کند و این میراث، نسل به نسل می‌ماند.

۵. آداب خاص زیارت اربعین و ایام صفر

آداب باطنی :اصل و جانِ زیارت، به تسلیمِ قلب است؛ طهارت دل از کینه و گناه، توبه پیش از سفر، خالص‌سازی نیت برای خدا، و همراه‌کردن معرفت با زیارت، همان «زیارت عارفاً بحقّه» که در روایات، شرط ثواب‌های عظیم شمرده شده است.

آداب ظاهری: غسل زیارت، طهارت و پوشیدن لباس پاکیزه، ذکر و صلوات در مسیر، و گام‌های کوتاه برداشتن با سکینه و وقار؛ چنان‌که در آداب زیارت وارد شده است.

آداب مخصوص اربعین:

• خواندن زیارت مأثوره اربعین (نقل صفوان بن مهران از امام صادق علیه‌السلام) در روز بیستم صفر، به هنگامی که روز بالا آمده است؛ چنان‌که در «مصباح‌المتهجد» و «مفاتیح‌الجنان» آمده است.
• خواندن زیارت جابر: غسل در فرات، پوشیدن جامه پاک و استعمال بوی خوش، به راه و رسم نخستین زائر اربعین و صحابی راستین پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله.
• نماز زیارت و دعا، به‌ویژه دعا برای فرج حضرت ولی‌عصر عجل‌الله‌تعالی‌فرجه.

آداب پیاده‌روی: 

خدمت به زائران، پرهیز از آزار دیگران و از امورات لغو و بیهوده که مانع از کسب فیض و مانع از تقرب به حضرت و خدای متعال است، حفظ حرمت‌ها، و همراهی و همدلی با زوار؛ که این جاده، جاده بندگی است.

برای جاماندگان:

 زیارت اربعین از راه دور، حضور در هیئات و مواکب داخل شهرها، و اطعام و عزاداری در ایام صفر تا پایان ماه؛ ماهی که با رحلت پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله و شهادت امام حسن مجتبی و امام رضا علیهما‌السلام در آخرین روزهایش، سراسر رنگ عزای و مات اهل‌بیت علیهم‌السلام دارد.

۶. زیارت ششم امیرالمؤمنین علیه‌السلام؛ زیارتی مشترک با اباعبدالله علیه‌السلام

در پایان، شایسته است به گوهری کم‌نظیر اشاره کنیم که پیوند زیارت امیرالمؤمنین و سیدالشهدا علیهما‌السلام را آشکار می‌سازد:  زیارت ششم امیرالمؤمنین علیه‌السلام که زیارت مشترک با اباعبدالله علیه‌السلام است. این زیارت را جماعتی از علما روایت کرده‌اند: «... با صفوان جمّال و جمعی از اصحابمان به سوی نجف بیرون رفتیم و در آنجا حضرت امیرالمؤمنین علیه‌السلام را زیارت کردیم. چون از زیارت فارغ شدیم، صفوان روی خود را به سوی قبر حضرت امام حسین علیه‌السلام برگرداند و گفت: زیارت می‌کنم حضرت حسین علیه‌السلام را در این مکان، از بالای سر حضرت امیرالمؤمنین علیه‌السلام. آنگاه گفت: با امام صادق علیه‌السلام به اینجا آمدیم و حضرت به این صورت زیارت کرد و نماز خواند و دعا کرد که من نیز همان را انجام می‌دهم؛ و فرمود: ای صفوان، این زیارت را ضبط کن و این دعا را بخوان و همیشه حضرت امیرالمؤمنین و امام حسین علیهما‌السلام را به این کیفیت زیارت کن که من در پیشگاه خدا ضامنم که هر که ایشان را چنین زیارت کند و این دعا را بخواند — خواه از نزدیک و خواه از دور — زیارتش پذیرفته و عملش با پاداش و سلامش به ایشان برسد و نزد آنان پسندیده گردد و حاجت‌هایش هرچند عظیم باشد برآورده شود.

این زیارت با سلام‌های بلندی آغاز می‌شود: «السَّلامُ عَلَیک یا رَسُولَ اللّهِ. السَّلامُ عَلَیک یا صَفْوَةَ اللّهِ. السَّلامُ عَلَیک یا أَمِینَ اللّهِ...» و در ادامه، زائر پس از زیارت امیرالمؤمنین علیه‌السلام و شش رکعت نماز زیارت، به سوی قبر امام حسین علیه‌السلام متوجه می‌شود و می‌گوید:

«السَّلامُ عَلَیک یا أَبا عَبْدِاللّهِ، السَّلامُ عَلَیک یا ابْنَ رَسُولِ اللّهِ، أَتَیتُکما زائِراً وَمُتَوَسِّلاً إِلَی اللّهِ تَعالی رَبِّی وَرَبِّکما، وَمُتَوَجِّهاً إِلَی اللّهِ بِکما، وَمُسْتَشْفِعاً بِکما إِلَی اللّهِ فِی حاجَتِی هذِهِ»؛ سلام بر تو ای اباعبدالله، سلام بر تو ای پسر رسول خدا، زائر به سوی شما دو بزرگوار آمده‌ام، متوسل به خدا پروردگار من و پروردگار شما هستم، به وسیله شما متوجه به خدایم و به مقام شما به درگاه خدا در این حاجتم شفاعت می‌طلبم.

سپس «دعای صفوان» — که به «دعای علقمه» مشهور شده — خوانده می‌شود و زیارت با سلام پایانی بر هر دو امام همام ختم می‌گردد: «...لَا جَعَلَهُ اللّهُ آخِرَ الْعَهْدِ مِنِّی لِزِیارَتِکما، وَلَا فَرَّقَ اللّهُ بَینِی وَبَینَکما»؛ خدا این زیارتم را آخرین زیارت شما قرار ندهد و بین من و شما جدایی نیندازد. متن کامل این زیارت شریف در «مفاتیح‌الجنان»، در زیارات امیرالمؤمنین علیه‌السلام آمده است و برای زائرانی که در ایام صفر از نجف عازم کربلایند، توشه‌ای بی‌بدیل است: زیارتی با ضمانت امام صادق علیه‌السلام، از نزدیک و از دور.

۷. سخن پایانی

اربعین، پایان عزا نیست؛ آغاز حرکت و تعهد است. چهل روز پس از عاشورا، دل‌های سوخته به کربلا بازمی‌گردند تا اعلام کنند که پیام حسین علیه‌السلام زنده است و پیمان ولایت برقرار. بر ماست که برای ایام صفر برنامه‌ای معنوی بریزیم؛ چه با حضور در جاده عشق و حرم مطهر، چه از راه دور با زیارت، عزاداری و خدمت. باشد که در شمار زائرانی باشیم که با معرفت می‌گویند: 

« اَللَّهُمَّ إِنِّي أَشْهَدُ أَنَّهُ وَلِيُّكَ وَ اِبْنُ وَلِيِّكَ وَ صَفِيُّكَ وَ اِبْنُ صَفِيِّكَ ... وَ بَذَلَ مُهْجَتَهُ فِيكَ لِيَسْتَنْقِذَ عِبَادَكَ مِنَ اَلْجَهَالَةِ وَ حَيْرَةِ اَلضَّلاَلَةِ.»[3]

 السلام علی الحسین، و علی علیِّ بن الحسین، و علی اولاد الحسین، و علی اصحاب الحسین.

متن زیارت اربعین

https://file.erfan.ir/files/sound/mafatih/897_2103983.mp3?seed=10

(صوت زیارت اربعین حضرت اباعبدالله الحسین علیه السلام به صدای مهدی میرداماد)

کیفیت زیارت حضرت امام حسین(علیه‌السلام) در روز اربعین به دو صورت رسیده:

اول:

زیارتی است که شیخ در دو کتاب «تهذیب» و «مصباح» از صفوان جمّال روایت کرده که صفوان گفت: مولایم امام صادق(علیه‌السلام) درباره زیارت اربعین به من گفت: هنگامی‌که بخش قابل توجهی از روز برآمده، بخوان:

1. السَّلامُ عَلَىٰ وَلِيِّ اللّٰهِ وَحَبِيبِهِ، السَّلامُ عَلَىٰ خَلِيلِ اللّٰهِ وَنَجِيبِهِ، السَّلامُ عَلَىٰ صَفِيِّ اللّٰهِ وَابْنِ صَفِيِّهِ، السَّلامُ عَلَى الْحُسَيْنِ الْمَظْلُومِ الشَّهِيدِ، السَّلامُ عَلَىٰ أَسِيرِ الْكُرُباتِ وَقَتِيلِ الْعَبَرَاتِ .

سلام بر ولی خدا و محبوبش، سلام بر دوست خدا و برجسته و شریفش، سلام بر بنده برگزیده خدا و فرزند برگزیده‌اش، سلام بر حسین مظلوم و شهید، سلام بر آن دچار پریشانی‌ها و کشته اشک‌ها،

1. اللّٰهُمَّ إِنِّى أَشْهَدُ أَنَّهُ وَ لِيُّكَ وَابْنُ وَلِيِّكَ، وَصَفِيُّكَ وَابْنُ صَفِيِّكَ، الْفَائِزُ بِكَرَامَتِكَ، أَكْرَمْتَهُ بِالشَّهَادَةِ، وَحَبَوْتَهُ بِالسَّعَادَةِ، وَاجْتَبَيْتَهُ بِطِيبِ الْوِلادَةِ، وَجَعَلْتَهُ سَيِّداً مِنَ السَّادَةِ، وَقَائِداً مِنَ الْقَادَةِ، وَذَائِداً مِنَ الذَّادَةِ، وَأَعْطَيْتَهُ مَوَارِيثَ الْأَنْبِيَاءِ، وَجَعَلْتَهُ حُجَّةً عَلَىٰ خَلْقِكَ مِنَ الْأَوْصِيَاءِ، فَأَعْذَرَ فِي الدُّعَاءِ، وَمَنَحَ النُّصْحَ،

خدایا من گواهی می‌دهم که حسین ولی تو و فرزند ولی تو و برگزیده تو و فرزند برگزیده توست، حسینی که به کرامتت رسیده و او را به شهادت گرامی داشتی و به خوشبختی ویژه‌اش ساختی و به پاکی ولادت برگزیدی و او را آقایی از آقایان و پیشروی از پیشروان و مدافعی از مدافعان حق قرار دادی و میراث‌های پیامبران را به او عطا کردی و او را از میان جانشینان، حجّت بر بندگانت قرار دادی و در دعوتش جای عذری باقی نگذاشت و از خیرخواهی دریغ نورزید.

1. وَبَذَلَ مُهْجَتَهُ فِيكَ لِيَسْتَنْقِذَ عِبَادَكَ مِنَ الْجَهَالَةِ، وَحَيْرَةِ الضَّلالَةِ، وَقَدْ تَوَازَرَ عَلَيْهِ مَنْ غَرَّتْهُ الدُّنْيا، وَبَاعَ حَظَّهُ بِالْأَرْذَلِ الْأَدْنىٰ، وَشَرَىٰ آخِرَتَهُ بِالثَّمَنِ الْأَوْكَسِ، وَتَغَطْرَسَ وَتَرَدَّىٰ فِي هَوَاهُ، وَأَسْخَطَكَ وَأَسْخَطَ نَبِيَّكَ وَأَطَاعَ مِنْ عِبادِكَ أَهْلَ الشِّقاقِ وَالنِّفاقِ، وَحَمَلَةَ الْأَوْزارِ، الْمُسْتَوْجِبِينَ النَّارَ، فَجاهَدَهُمْ فِيكَ صابِراً مُحْتَسِباً حَتَّىٰ سُفِكَ فِي طَاعَتِكَ دَمُهُ وَاسْتُبِيحَ حَرِيمُهُ؛ اللّٰهُمَّ فَالْعَنْهُمْ لَعْناً وَبِيلاً، وَعَذِّبْهُمْ عَذاباً أَلِيماً .

و جانش را در راه تو بذل کرد تا بندگانت را از جهالت و سرگردانی گمراهی برهاند، درحالی‌که بر ضدّ او به کمک هم برخاستند، کسانی که دنیا مغرورشان کرد و بهره واقعی خود را به فرومایه‌تر و پست‌تر چیز فروختند و آخرتشان را به کمترین بها به گردونه فروش گذاشتند، تکبّر کردند و خود را در دامن هوای نفس انداختند، تو را و پیامبرت را به خشم آوردند و اطاعت کردند از میان بندگانت، اهل شکاف‌افکنی و نفاق و بارکشان گناهان سنگین و سزاواران آتش را، پس با آنان درباره تو صابرانه و به حساب تو جهاد کرد تا در طاعت تو خونش ریخته شد و حریمش مباح گشت؛ خدایا آنان را لعنت کن لعنتی سنگین و عذابشان کن عذابی دردناک،

1. السَّلامُ عَلَيْكَ يَا ابْنَ رَسُولِ اللّٰهِ، السَّلامُ عَلَيْكَ يَا ابْنَ سَيِّدِ الْأَوْصِياءِ، أَشْهَدُ أَنَّكَ أَمِينُ اللّٰهِ وَابْنُ أَمِينِهِ، عِشْتَ سَعِيداً، وَمَضَيْتَ حَمِيداً، وَمُتَّ فَقِيداً، مَظْلُوماً شَهِيداً، وَأَشْهَدُ أَنَّ اللّٰهَ مُنْجِزٌ مَا وَعَدَكَ، وَمُهْلِكٌ مَنْ خَذَلَكَ، وَمُعَذِّبٌ مَنْ قَتَلَكَ، وَأَشْهَدُ أَنَّكَ وَفَيْتَ بِعَهْدِ اللّٰهِ، وَجاهَدْتَ فِي سَبِيلِهِ حَتّىٰ أَتَاكَ الْيَقِينُ، فَلَعَنَ اللّٰهُ مَنْ قَتَلَكَ، وَلَعَنَ اللّٰهُ مَنْ ظَلَمَكَ، وَلَعَنَ اللّٰهُ أُمَّةً سَمِعَتْ بِذٰلِكَ فَرَضِيَتْ بِهِ؛

سلام بر تو ای فرزند رسول خدا، سلام بر تو ای فرزند سرور جانشینان، گواهی می‌دهم که تو امین خدا و فرزند امین اویی، خوشبخت زیستی و ستوده درگذشتی و از دنیا رفتی گم‌گشته و مظلوم و شهید، گواهی می‌دهم که خدا وفاکننده است آنچه را به تو وعده داده و نابودکننده کسانی که از یاری‌ات دریغ ورزیدند و عذاب کننده کسانی که تو را کشتند و گواهی می‌دهم که تو به عهد خدا وفا کردی و در راهش به جهاد برخاستی تا آن‌که مرگ به سویت آمد، پس خدا لعنت کند کسانی که تو را کشتند و به تو ستم کردند و این جریان را شنیدند و به آن خشنود شدند؛

1. اللّٰهُمَّ إِنِّي أُشْهِدُكَ أَنِّي وَلِيٌّ لِمَنْ والاهُ، وَعَدُوٌّ لِمَنْ عاداهُ، بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي يَا ابْنَ رَسُولِ اللّٰهِ، أَشْهَدُ أَنَّكَ كُنْتَ نُوراً فِي الْأَصْلابِ الشَّامِخَةِ، وَالْأَرْحامِ الْمُطَهَّرَةِ ، لَمْ تُنَجِّسْكَ الْجاهِلِيَّةُ بِأَنْجاسِها، وَلَمْ تُلْبِسْكَ الْمُدْلَهِمَّاتُ مِنْ ثِيابِها، وَأَشْهَدُ أَنَّكَ مِنْ دَعائِمِ الدِّينِ، وَأَرْكانِ الْمُسْلِمِينَ، وَمَعْقِلِ الْمُؤْمِنِينَ، وَأَشْهَدُ أَنَّكَ الْإِمامُ الْبَرُّ التَّقِيُّ الرَّضِيُّ الزَّكِيُّ الْهادِي الْمَهْدِيُّ،

خدایا من تو را شاهد می‌گیرم که من دوستم با آنان‌که او را دوست دارند و دشمنم با آنان‌که با او دشمن‌اند، پدر و مادرم فدایت ای فرزند رسول خدا، گواهی می‌دهم که تو در صلب‌های بلندمرتبه و رحم‌های پاک نوری بودی، جاهلیت با ناپاکی‌هایش تو را آلوده نکرد و از جامه‌های تیره و تارش به تو نپوشاند و گواهی می‌دهم که تو از ستون‌های دین و پایه‌های مسلمانان و پناهگاه مردم مؤمنی و گواهی می‌دهم که پیشوای نیکوکار، با تقوا، راضی به مقدرات حق، پاکیزه، هدایت کننده و هدایت شده‌ای.

1. وَأَشْهَدُ أَنَّ الْأَئِمَّةَ مِنْ وُلْدِكَ كَلِمَةُ التَّقْوىٰ، وَأَعْلامُ الْهُدىٰ، وَالْعُرْوَةُ الْوُثْقىٰ، وَالْحُجَّةُ عَلَىٰ أَهْلِ الدُّنْيا، وَأَشْهَدُ أَنِّي بِكُمْ مُؤْمِنٌ، وَبِإِيابِكُمْ مُوقِنٌ، بِشَرايِعِ دِينِي، وَخَواتِيمِ عَمَلِي، وَقَلْبِي لِقَلْبِكُمْ سِلْمٌ، وَأَمْرِي لِأَمْرِكُمْ مُتَّبِعٌ، وَنُصْرَتِي لَكُمْ مُعَدَّةٌ حَتَّىٰ يَأْذَنَ اللّٰهُ لَكُمْ، فَمَعَكُمْ مَعَكُمْ لَامَعَ عَدُّوِكُمْ، صَلَواتُ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ، وَعَلَىٰ أَرْواحِكُمْ وَأَجْسادِكُمْ، وَشاهِدِكُمْ وَغَائِبِكُمْ، وَظَاهِرِكُمْ وَبَاطِنِكُمْ، آمِينَ رَبَّ الْعالَمِينَ.

و گواهی می‌دهم که امامان از فرزندانت، اصل تقوا و نشانه‌های هدایت و دستگیره محکم و حجّت بر اهل دنیا هستند و گواهی می‌دهم که من به یقین مؤمن به شمایم و به بازگشتتان یقین دارم، بر اساس قوانین دینم و پایان‌های کردارم و قلبم با قلبتان در صلح است و کارم پیرو کارتان می‌باشد و یاری‌ام برای شما آماده است تا خدا به شما اجازه دهد، پس با شمایم نه با دشمنانتان، درودهای خدا بر شما و بر ارواح و پیکرهایتان و بر حاضر و غایبتان و بر ظاهر و باطنتان، آمین ای پروردگار جهانیان.

پس دو رکعت نماز بخوان و به آنچه می‌خواهی دعا کن و برگرد.

دوم:

https://file.erfan.ir/files/sound/mafatih/875_267.mp3?seed=10

(صوت زیارت اربعین جابر بن عبدالله انصاری : زیارت رجب حضرت اباعبدالله الحسین علیه السلام)

زیارتی است که از جابر روایت شده و کیفیت آن‌چنان است که از عطا [ظاهراً همان عطیه عوفی کوفی، همسفر جابر در اربعین برای زیارت حضرت امام حسین(علیه‌السلام) است] روایت‌شده:

در روز بیستم ماه صفر با جابر بن عبدالله انصاری بودم، چون به غاضریه رسیدیم، در آب فرات غسل کرد و پیراهن پاکیزه‌ای که با خود داشت پوشیده، آنگاه به من گفت: آیا از بوی خوش چیزی با تو هست ای عطا؟ گفتم: سُعد با من هست، قدری از آن گرفت و بر سر و بدن پاشید و پابرهنه روانه شد تا بالای سر مبارک امام حسین(علیه‌السلام) ایستاد و «سه مرتبه» «اللّٰهُ أَکْبَرُ» گفت.

پس افتاد و بیهوش شد؛ چون به هوش آمد شنیدم می‌گفت: «السَّلامُ عَلَیْکُمْ یَا آلَ اللّٰهِ..»  که درست همان زیارت نیمه رجب است:

1.  السَّلامُ عَلَيْكُمْ يَا آلَ اللّٰهِ، السَّلامُ عَلَيْكُمْ يَا صَفْوَةَ اللّٰهِ، السَّلامُ عَلَيْكُمْ يَا خِيَرَةَ اللّٰهِ مِنْ خَلْقِهِ، السَّلامُ عَلَيْكُمْ يَا سادَةَ السَّاداتِ، السَّلامُ عَلَيْكُمْ يَا لُيُوثَ الْغاباتِ، السَّلامُ عَلَيْكُمْ يَا سُفُنَ النَّجاةِ، السَّلامُ عَلَيْكَ يَا أَبا عَبْدِ اللّٰهِ الْحُسَيْنِ، السَّلامُ عَلَيْكَ يَا وارِثَ عِلْمِ الْأَنْبِياءِ وَرَحْمَةُ اللّٰهِ وَبَرَكاتُهُ، السَّلامُ عَلَيْكَ يَا وارِثَ آدَمَ صَفْوَةِ اللّٰهِ، السَّلامُ عَلَيْكَ يَا وارِثَ نُوحٍ نَبِيِّ اللّٰهِ، السَّلامُ عَلَيْكَ يَا وارِثَ إِبْراهِيمَ خَلِيلِ اللّٰهِ، السَّلامُ عَلَيْكَ يَا وارِثَ إِسْماعِيلَ ذَبِيحِ اللّٰهِ، السَّلامُ عَلَيْكَ يَا وارِثَ مُوسىٰ كَلِيمِ اللّٰهِ، السَّلامُ عَلَيْكَ يَا وارِثَ عِيسىٰ رُوحِ اللّٰهِ، السَّلامُ عَلَيْكَ يَا وارِثَ مُحَمَّدٍ حَبِيبِ اللّٰهِ؛

سلام بر شما ای خاندان خدا، سلام بر شما ای برگزیدگان خدا، سلام بر شما ای انتخاب‌شده‌های خدا از میان آفریده‌ها، سلام بر شما ای آقایان آقاها، سلام بر شما ای شیران بیشه‌ها، سلام بر شما ای کشتی‌های نجات، سلام بر تو ای اباعبدالله الحسین، سلام بر تو ای وارث دانش پیامبران، رحمت و برکات خدا بر تو باد، سلام بر تو ای وارث آدم برگزیده خدا، سلام بر تو ای وارث نوح پیامبر خدا، سلام بر تو ای وارث ابراهیم دوست خدا، سلام بر تو ای وارث اسماعیل قربانی خدا، سلام بر تو ای وارث موسی هم‌سخن خدا، سلام بر تو ای وارث عیسی روح خدا، سلام بر تو ای وارث محمّد محبوب خدا؛ 

 

1. السَّلامُ عَلَيْكَ يَا ابْنَ مُحَمَّدٍ الْمُصْطَفىٰ، السَّلامُ عَلَيْكَ يَا ابْنَ عَلِيٍّ الْمُرْتَضىٰ، السَّلامُ عَلَيْكَ يَا ابْنَ فاطِمَةَ الزَّهْراءِ، السَّلامُ عَلَيْكَ يَا ابْنَ خَدِيجَةَ الْكُبْرَىٰ، السَّلامُ عَلَيْكَ يَا شَهِيدُ ابْنَ الشَّهِيدِ، السَّلامُ عَلَيْكَ يَا قَتِيلُ ابْنَ الْقَتِيلِ، السَّلامُ عَلَيْكَ يَا وَلِيَّ اللّٰهِ وَابْنَ وَلِيِّهِ، السَّلامُ عَلَيْكَ يَا حُجَّةَ اللّٰهِ وَابْنَ حُجَّتِهِ عَلَىٰ خَلْقِهِ، أَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ أَقَمْتَ الصَّلاةَ، وَآتَيْتَ الزَّكاةَ، وَأَمَرْتَ بِالْمَعْرُوفِ، وَنَهَيْتَ عَنِ الْمُنْكَرِ، وَرُزِئْتَ بِوالِدَيْكَ، وَجاهَدْتَ عَدُوَّكَ، وَأَشْهَدُ أَنَّكَ تَسْمَعُ الْكَلامَ، وَتَرُدُّ الْجَوابَ، وَأَنَّكَ حَبِيبُ اللّٰهِ وَخَلِيلُهُ وَنَجِيبُهُ وَ صَفِيُّهُ وَابْنُ صَفِيِّهِ؛

سلام بر تو ای فرزند محمّد مصطفی، سلام بر تو ای فرزند علی مرتضی، سلام بر تو ای فرزند فاطمه زهرا، سلام بر تو ای فرزند خدیجه کبری، سلام بر تو ای شهید فرزند شهید، سلام بر تو ای کشته فرزند کشته، سلام بر تو ای ولی خدا و فرزند ولی خدا، سلام بر تو ای حجّت خدا و فرزند حجّت خدا بر خلقش، گواهی می‌دهم که تو نماز بپا داشتی و زکات پرداختی و به معروف امر کردی و از منکر نهی نمودی و مصیبت‌زده پدر و مادر شدی و با دشمنت جهاد کردی و گواهی می‌دهم که تو سخن را می‌شنوی و پاسخ می‌دهی و تو حبیب و دوست و بنده نجیب و برگزیده و فرزند برگزیده خدایی؛

1. يَا مَوْلايَ وَابْنَ مَوْلايَ زُرْتُكَ مُشْتاقاً فَكُنْ لِي شَفِيعاً إِلَى اللّٰهِ يَا سَيِّدِي، وَأَسْتَشْفِعُ إِلَى اللّٰهِ بِجَدِّكَ سَيِّدِ النَّبِيِّينَ، وَبِأَبِيكَ سَيِّدِ الْوَصِيِّينَ، وَبِأُمِّكَ فاطِمَةَ سَيِّدَةِ نِساءِ الْعالَمِينَ، أَلا لَعَنَ اللّٰهُ قاتِلِيكَ، وَلَعَنَ اللّٰهُ ظالِمِيكَ، وَلَعَنَ اللّٰهُ سَالِبِيكَ وَمُبْغِضِيكَ مِنَ الْأَوَّلِينَ وَالْآخِرِينَ، وَصَلَّى اللّٰهُ عَلَىٰ سَيِّدِنا مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطَّيِّبِينَ الطَّاهِرِينَ.

ای مولای من و فرزند مولای من مشتاقانه تو را زیارت نمودم؛ ای آقای من به درگاه خدا شفیع من باش، ای آقای من به درگاه خدا درخواست شفاعت می‌کنم به وسیله‌ی جدّت سرور پیامبران و پدرت سرور جانشینان و مادرت فاطمه سرور بانوان جهانیان، خدا لعنت کند قاتل و ستمگر و غارت‌گر و دشمنت را از گذشتگان و آیندگان و درود خدا بر آقای ما محمّد و خاندان پاک و پاکیزه‌اش.

سپس قبر مطهّر را ببوس و رو به جانب علی بن الحسین(علیه‌السلام) کن و در زیارت آن جناب بگو:

1. السَّلامُ عَلَيْكَ يَا مَوْلايَ وَابْنَ مَوْلايَ، لَعَنَ اللّٰهُ قاتِلِيكَ، وَلَعَنَ اللّٰهُ ظالِمِيكَ، إِنِّي أَتَقَرَّبُ إِلَى اللّٰهِ بِزِيارَتِكُمْ وَبِمَحَبَّتِكُمْ، وَأَبْرَأُ إِلَى اللّٰهِ مِنْ أَعْدَائِكُمْ، وَالسَّلامُ عَلَيْكَ يَا مَوْلايَ وَرَحْمَةُ اللّٰهِ وَبَرَكاتُهُ.

سلام بر تو ای مولای من و فرزند مولای من، خدا لعنت کند کشنده‌ی تو و ستم‌کننده بر تو را، من به زیارت شما و محبتتان به خدا تقرب می‌جویم و از دشمنانتان اعلام بیزاری می‌کنم، سلام و رحمت و برکات خدا بر تو ای مولایم.

بعد برو تا نزد قبور شهدا(رضوان الله علیهم) قرار گیری، آنجا بایست و بگو:

1. السَّلامُ عَلَى الْأَرْواحِ الْمُنِيخَةِ بِقَبْرِ أَبِي عَبْدِ اللّٰهِ الْحُسَيْنِ عَلَيْهِ السَّلاٰمُ، السَّلامُ عَلَيْكُمْ يَا طَاهِرِينَ مِنَ الدَّنَسِ، السَّلامُ عَلَيْكُمْ يَا مَهْدِيُّونَ ، السَّلامُ عَلَيْكُمْ يَا أَبْرارَ اللّٰهِ، السَّلامُ عَلَيْكُمْ وَعَلَى الْمَلائِكَةِ الْحَافِّينَ بِقُبُورِكُمْ أَجْمَعِينَ، جَمَعَنَا اللّٰهُ وَ إِيَّاكُمْ فِي مُسْتَقَرِّ رَحْمَتِهِ وَتَحْتَ عَرْشِهِ إِنَّهُ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ، وَالسَّلامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللّٰهِ وَبَرَكَاتُهُ.

سلام بر ارواح خفته در کنار قبر ابی‌عبدالله الحسین (درود بر او)، سلام بر شما ای پاکان از آلودگی، سلام بر شما ای هدایت‌شده‌گان، سلام بر شما ای نیکان خدا، سلام بر شما و بر همه فرشتگان پیرامون قبرهایتان، خدا ما و شما را در جایگاه رحمتش و زیر عرشش گردآورد که او مهربان‌ترین مهربانان است و سلام و رحمت و برکات خدا بر شما باد.

متن زیارت ششم امیرالمؤمنین و زیارت اباعبدالله الحسین علیهماالسلام

https://file.erfan.ir/files/sound/mafatih/785_678_1.mp3?seed=10

(فایل صوتی زیارت ششم حضرت امیرالمؤمنین و زیارت اباعبدالله الحسین علیهماالسلام)

زیارتی است که جماعتی از علما روایت کرده‌اند، ازجمله آن‌ها: شیخ محمّد ابن مشهدی است که فرموده است:

محمّد بن خالد طیالسی، از سیف بن عُمیره روایت کرده است که گفت: با صفوان جمّال و جمعی از اصحابمان به سوی نجف بیرون رفتیم و در آنجا حضرت امیرالمؤمنین(علیه‌السلام) را زیارت کردیم، چون از زیارت فارغ شدیم، صفوان روی خود را به سوی قبر حضرت امام حسین(علیه‌السلام) برگرداند و گفت: زیارت می‌کنم حضرت حسین(علیه‌السلام) را در این مکان، از بالای سر حضرت امیرالمؤمنین(علیه‌السلام).

آنگاه گفت: با امام صادق(علیه‌السلام) به اینجا آمدیم و حضرت به این صورت زیارت کرد و نماز خواند و دعا کرد که من نیز همان را انجام می‌دهم و فرمود: ای صفوان این زیارت را ضبط کن و این دعا را بخوان و همیشه حضرت امیرالمؤمنین و امام حسین(علیهماالسلام) را به این کیفیت زیارت کن که من در پیشگاه خدا ضامنم که هرکه ایشان را چنین زیارت کند و این دعا را بخواند، خواه از نزدیک و خواه از دور، زیارتش پذیرفته و عملش با پاداش و سلامش به ایشان برسد و نزد آنان پسندیده گردد و حاجت‌هایش هرچند عظیم باشد برآورده شود.

باقی‌ماندۀ این روایت، در برتری این عمل در دنبالۀ «دعای صفوان معروف به دعای علقمه در دعای پس از زیارت عاشورا» آمده است.؛

و زیارت امیرالمؤمنین(علیه‌السلام) به این کیفیت است: رو به قبر آن حضرت بایست و بگو:

1. السَّلامُ عَلَيْكَ يَا رَسُولَ اللّٰهِ . السَّلامُ عَلَيْكَ يَا صَِفْوَةَ اللّٰهِ . السَّلامُ عَلَيْكَ يَا أَمِينَ اللّٰهِ . السَّلامُ عَلَىٰ مَنِ اصْطَفاهُ اللّٰهُ وَاخْتَصَّهُ وَاخْتارَهُ مِنْ بَرِيَّتِهِ . السَّلامُ عَلَيْكَ يَا خَلِيلَ اللّٰهِ مَا دَجَا اللَّيْلُ وَغَسَقَ ، وَأَضاءَ النَّهارُ وَأَشْرَقَ . السَّلامُ عَلَيْكَ مَا صَمَتَ صامِتٌ، وَنَطَقَ نَاطِقٌ، وَذَرَّ شارِقٌ وَرَحْمَةُ اللّٰهِ وَبَرَكَاتُهُ .

سلام بر تو ای فرستاده خدا، سلام بر تو ای برگزیده خدا، سلام بر تو ای امین خدا، سلام بر کسی که خدا او را برگزیده و به خود مخصوصش گردانید و او را از میان آفریدگانش اختیار کرد، سلام بر تو ای دوست خدا تا شب تاریک و ظلمانی شود و روز روشن و نورانی گردد، سلام بر تو تا آنگاه که ساکت شود ساکتی و گویا گردد گویایی و بتابد تابنده‌ای و رحمت و برکات خدا بر تو باد،

1. السَّلامُ عَلَى مَوْلانا أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ صَاحِبِ السَّوابِقِ وَالْمَناقِبِ وَالنَّجْدَةِ، وَمُبِيدِ الْكَتَائِبِ، الشَّدِيدِ الْبَأْسِ، الْعَظِيمِ الْمِرَاسِ ، الْمَكِينِ الْأَسَاسِ، سَاقِي الْمُؤْمِنِينَ بِالْكَأْسِ مِنْ حَوْضِ الرَّسُولِ الْمَكِينِ الْأَمِينِ؛

سلام بر مولای ما امیرمؤمنان علی بن ابیطالب، دارای سابقه‌های درخشان و مناقب نیکو و مردانگی و دلاوری و نابودکننده لشگرهای کفر، سخت‌نبرد، زورآزمای بزرگ، ثابت پایه، ساقی مؤمنان با جام، از حوض رسول پابرجای امین؛

1. السَّلامُ عَلَىٰ صاحِبِ النُّهىٰ وَالْفَضْلِ وَالطَّوائِلِ وَالْمَكْرُماتِ وَالنَّوائِلِ . السَّلامُ عَلَىٰ فارِسِ الْمُؤْمِنِينَ، وَلَيْثِ الْمُوَحِّدِينَ، وَقاتِلِ الْمُشْرِكِينَ، وَوَصِيِّ رَسُولِ رَبِّ الْعالَمِينَ وَرَحْمَةُ اللّٰهِ وَبَرَكاتُهُ.

سلام بر دارنده خرد و اندیشه و درک و احسان‌های پیوسته و کرامات و عطاها. سلام بر قهرمان مؤمنان و شیر یکتاپرستان و کشنده مشرکان و جانشین رسول پروردگار عالمیان و رحمت و برکات خدا بر او باد.

1. السَّلامُ عَلَىٰ مَنْ أَيَّدَهُ اللّٰهُ بِجَبْرَئِيلَ، وَأَعانَهُ بِمِيكائِيلَ، وَأَزْلَفَهُ فِي الدَّارَيْنِ، وَحَباهُ بِكُلِّ مَا تَقِرُّ بِهِ الْعَيْنُ، وَصَلَّى اللّٰهُ عَلَيْهِ وَعَلَىٰ آلِهِ الطَّاهِرِينَ، وَعَلَىٰ أَوْلادِهِ الْمُنْتَجَبِينَ، وَعَلَى الْأَئِمَّةِ الرَّاشِدِينَ الَّذِينَ أَمَرُوا بِالْمَعْرُوفِ، وَنَهَوْا عَنِ الْمُنْكَرِ، وَفَرَضُوا عَلَيْنا الصَّلَواتِ، وَأَمَرُوا بِإِيتاءِ الزَّكاةِ، وَعَرَّفُونا صِيامَ شَهْرِ رَمَضانَ، وَقِراءَةَ الْقُرْآنِ؛

سلام بر کسی که خدا به وسیلۀ جبرئیل حمایتش کرد و به میکاییل کمکش داد و در دو جهان مقرّبش ساخت و هرچه را مایه چشم روشنی است به او عطا نمود، درود خدا بر او و بر اهل‌بیت پاکش و بر فرزندان برگزیده‌اش و بر امامان راه یافته، آنان‌که به معروف امر کردند و از زشتی نهی نمودند و نمازها را بر ما واجب فرموده و ما را به پرداخت زکات فرمان دادند و روزه ماه رمضان و قرائت قرآن را به ما شناساندند؛

1. السَّلامُ عَلَيْكَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ وَيَعْسُوبَ الدِّينِ، وَقائِدَ الْغُرِّ الْمُحَجَّلِينَ، السَّلامُ عَلَيْكَ يَا بابَ اللّٰهِ، السَّلامُ عَلَيْكَ يَا عَيْنَ اللّٰهِ النَّاظِرَةَ، وَيَدَهُ الْباسِطَةَ، وَأُذُنَهُ الْواعِيَةَ، وَحِكْمَتَهُ الْبَالِغَةَ، وَ نِعْمَتَهُ السَّابِغَةَ، وَ نِقْمَتَهُ الدَّامِغَةَ.

 سلام بر تو ای امیرالمؤمنین و رئیس دین و پیشرو سپیدرویان، سلام بر تو ای درگاه خدا، سلام بر تو ای دیده نظاره‌کننده خدا و دست گشوده حق و گوش شنوا و نگهدارنده راز او و حکمت رسا و نعمت کامل و کیفر کوبنده‌اش،

1. السَّلامُ عَلَىٰ قَسِيمِ الْجَنَّةِ وَالنَّارِ . السَّلامُ عَلَىٰ نِعْمَةِ اللّٰهِ عَلَى الْأَبْرارِ، وَ نِقْمَتِهِ عَلَى الْفُجَّارِ . السَّلامُ عَلَىٰ سَيِّدِ الْمُتَّقِينَ الْأَخْيارِ . السَّلامُ عَلَىٰ أَخِي رَسُولِ اللّٰهِ، وَابْنِ عَمِّهِ، وَزَوْجِ ابْنَتِهِ، وَالْمَخْلُوقِ مِنْ طِينَتِهِ. السَّلامُ عَلَى الْأَصْلِ الْقَدِيمِ، وَالْفَرْعِ الْكَرِيمِ . السَّلامُ عَلَى الثَّمَرِ الْجَنِيِّ . السَّلامُ عَلَىٰ أَبِي الْحَسَنِ عَلِيٍّ.

سلام بر تقسیم‌کننده بهشت و دوزخ، سلام بر نعمت خدا به نیکان، و انتقامش ضدّ ناپاکان، سلام بر سرور پرهیزکاران برگزیده، سلام بر برادر رسول خدا و پسر عمویش و همسر دخترش و آفریده شده از خمیره‌اش، سلام بر ریشه دیرین و شاخه بزرگ‌منش، سلام بر میوه چیده، سلام بر ابوالحسن علی،

1. السَّلامُ عَلَىٰ شَجَرَةِ طُوبَىٰ، وَسِدْرَةِ الْمُنْتَهىٰ . السَّلامُ عَلَىٰ آدَمَ صَفْوَةِ اللّٰهِ، وَنُوحٍ نَبِيِّ اللّٰهِ، وَ إِبْراهِيمَ خَلِيلِ اللّٰهِ، وَمُوسىٰ كَلِيمِ اللّٰهِ، وَعِيسىٰ رُوحِ اللّٰهِ، وَمُحَمَّدٍ حَبِيبِ اللّٰهِ، وَمَنْ بَيْنَهُمْ مِنَ النَّبِيِّينَ وَالصِّدِّيقِينَ وَالشُّهَداءِ وَالصَّالِحِينَ وَحَسُنَ أُولٰئِكَ رَفِيقاً . السَّلامُ عَلَىٰ نُورِ الْأَنْوارِ، وَسَلِيلِ الْأَطْهارِ، وَعَناصِرِ الْأَخْيارِ؛

سلام بر درخت طوبی، سلام بر سدری المنتهی. سلام بر آدم برگزیده خدا و نوح پیامبر خدا و ابراهیم دوست خدا و موسی هم‌سخن خدا و عیسی روح خدا و محمّد محبوب خدا و کسانی که میان آنان‌اند از پیامبران و صدّیقان و شهیدان و شایستگان و اینان نیکو دوستانی هستند، سلام بر نور نورها و عصاره پاکان و عنصرهای برگزیده؛

1. السَّلامُ عَلَىٰ والِدِ الْأَئِمَّةِ الْأَبْرارِ . السَّلامُ عَلَىٰ حَبْلِ اللّٰهِ الْمَتِينِ، وَجَنْبِهِ الْمَكِينِ وَرَحْمَةُ اللّٰهِ وَبَرَكاتُهُ . السَّلامُ عَلَىٰ أَمِينِ اللّٰهِ فِي أَرْضِهِ، وَخَلِيفَتِهِ وَالْحاكِمِ بِأَمْرِهِ، وَالْقَيِّمِ بِدِينِهِ، وَالنَّاطِقِ بِحِكْمَتِهِ، وَالْعامِلِ بِكِتابِهِ، أَخِي الرَّسُولِ، وَزَوْجِ الْبَتُولِ، وَسَيْفِ اللّٰهِ الْمَسْلُولِ.

سلام بر پدر امامان نیکوکار، سلام بر ریسمان محکم خدا و نزدیک پا برجای او و رحمت و برکات خدا بر او باد، سلام بر امین خدا بر روی زمینش و جانشین و حاکم به فرمانش و سرپرست آئینش و گویای به حکمتش و عمل‌کننده به قرآنش، برادر رسول و همسر بتول و شمشیر از نیام بیرون آمده خدا.

1. السَّلامُ عَلَىٰ صاحِبِ الدَّلالاتِ، وَالْآياتِ الْباهِراتِ، وَالْمُعْجِزاتِ الْقاهِراتِ ، وَالْمُنْجِي مِنَ الْهَلَكاتِ، الَّذِي ذَكَرَهُ اللّٰهُ فِي مُحْكَمِ الْآياتِ، فَقالَ تَعالىٰ: ﴿وَ إِنَّهُ فِي أُمِّ الْكِتٰابِ لَدَيْنٰا لَعَلِيٌّ حَكِيمٌ ﴾. السَّلامُ عَلَى اسْمِ اللّٰهِ الرَّضِيِّ، وَوَجْهِهِ الْمُضِيءِ، وَجَنْبِهِ الْعَلِيِّ، وَرَحْمَةُ اللّٰهِ وَبَرَكَاتُهُ، السَّلامُ عَلَىٰ حُجَجِ اللّٰهِ وَأَوْصِيَائِهِ، وَخَاصَّةِ اللّٰهِ وَأَصْفِيَائِهِ، وَخالِصَتِهِ وَأُمَنَائِهِ، وَرَحْمَةُ اللّٰهِ وَبَرَكَاتُهُ؛

سلام بر صاحب دلیل‌ها و نشانه‌های درخشان و معجزات چیره و رهایی بخش از هلاکت‌ها، آن کسی که خدا در آیات محکم او را ذکر کرده و فرموده است: «به‌راستی این [قرآنِ روشنگر] در «اُمُّ الکتاب» [که لوح محفوظ است] نزد ما بلندمرتبه و حکیم است». سلام بر نام پسندیده خدا و چهره تابان او و نزدیک والایش و رحمت و برکات خدا بر او باد. سلام بر حجّت‌های خدا و جانشینانش و ویژگان خدا و برگزیدگانش و بندگان خالص و امینانش و رحمت و برکات خدا بر آنان باد؛

1. قَصَدْتُكَ يَا مَوْلايَ يَا أَمِينَ اللّٰهِ وَحُجَّتَهُ زَائِراً عَارِفاً بِحَقِّكَ، مُوالِياً لِأَوْلِيَائِكَ، مُعادِياً لِأَعْدائِكَ، مُتَقَرِّباً إِلَى اللّٰهِ بِزِيَارَتِكَ، فَاشْفَعْ لِي عِنْدَ اللّٰهِ رَبِّي وَرَبِّكَ فِي خَلاصِ رَقَبَتِي مِنَ النَّارِ، وَقَضَاءِ حَوَائِجِي حَوَائِجِ الدُّنْيا وَالْآخِرَةِ.

قصد تو کردم ای مولای من، ای امین خدا و حجّتش، درحالی‌که زائرم و به حقّت آشنایم و با دوستانت دوستم و با دشمنانت دشمنم، به وسیله زیارتت متقرّب به خدایم، پس مرا نزد خدا پروردگارم و پروردگارت شفاعت کن، در خلاص شدنم از آتش و برآورده شدن حاجاتم، حاجات دنیا و آخرت.

پس خود را به قبر بچسبان و آن را ببوس و بگو:

سَلامُ اللّٰهِ وَسَلامُ مَلائِكَتِهِ الْمُقَرَّبِينَ وَالْمُسَلَّمِينَ لَكَ بِقُلُوبِهِمْ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ وَالنَّاطِقِينَ بِفَضْلِكَ وَالشَّاهِدِينَ عَلَىٰ أَنَّكَ صَادِقٌ أَمِينٌ صِدِّيقٌ عَلَيْكَ وَرَحْمَةُ اللّٰهِ وَبَرَكاتُهُ، أَشْهَدُ أَنَّكَ طُهْرٌ طاهِرٌ مُطَهَّرٌ مِنْ طُهْرٍ طاهِرٍ مُطَهَّرٍ، أَشْهَدُ لَكَ يَا وَلِيَّ اللّٰهِ وَ وَلِيَّ رَسُولِهِ بِالْبَلاغِ وَالْأَداءِ،

سلام خدا و فرشتگان مقرّبش و آنان‌که به دل‌هایشان تسلیم تواند، ای امیر مؤمنان و آنان‌که گویای به برتری تو هستند و شاهد بر اینکه تو صادق و امین و صدّیقی، این سلام‌ها و رحمت و برکات خدا بر تو باد، گواهی می‌دهم که تو پاک‌طینت و پاک و پاکیزه‌ای، از پدران و مادران پاک‌طینت و پاک و پاکیزه، برای تو گواهی می‌دهم ای ولی خدا و ولی رسول خدا به رساندن حق و ادای تکلیف.

وَأَشْهَدُ أَنَّكَ جَنْبُ اللّٰهِ وَبابُهُ، وَأَنَّكَ حَبِيبُ اللّٰهِ وَوَجْهُهُ الَّذِي يُؤْتىٰ مِنْهُ، وَأَنَّكَ سَبِيلُ اللّٰهِ، وَأَنَّكَ عَبْدُاللّٰهِ وَأَخُو رَسُولِهِ صَلَّى اللّٰهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ، أَتَيْتُكَ مُتَقَرِّباً إِلَى اللّٰهِ عَزَّوَجَلَّ بِزِيَارَتِكَ راغِباً إِلَيْكَ فِي الشَّفاعَةِ أَبْتَغِي بِشَفاعَتِكَ خَلاصَ رَقَبَتِي مِنَ النَّارِ، مُتَعَوِّذاً بِكَ مِنَ النَّارِ؛ هارِباً مِنْ ذُنُوبِيَ الَّتِي احْتَطَبْتُها عَلَىٰ ظَهْرِي فَزِعاً إِلَيْكَ رَجاءَ رَحْمَةِ رَبِّي،

و گواهی می‌دهم که تویی کنار خدا و درگاه رحمت او و اینکه تو محبوب خدا و سمت او هستی که از آن جانب به سوی او آیند و تو راه خدایی و بنده خدا و برادر رسول خدایی، به سوی تو آمدم تا به وسیله زیارتت به خدا تقرّب جویم، مشتاق به توأم در شفاعتت، به شفاعت آزادی‌ام را از آتش دوزخ درخواست می‌کنم، به تو از دوزخ پناهنده‌ام؛ از گناهانم که بر پشتم بار کرده‌ام گریزانم، به امید رحمت پروردگار به تو پناه آوردم،

أَتَيْتُكَ أَسْتَشْفِعُ بِكَ يَا مَوْلايَ وَأَتَقَرَّبُ بِكَ إِلَى اللّٰهِ لِيَقْضِيَ بِكَ حَوَائِجِي، فَاشْفَعْ لِي يَا أَمِيرَالْمُؤْمِنِينَ إِلَى اللّٰهِ فَإِنِّي عَبْدُ اللّٰهِ وَمَوْلاكَ وَزائِرُكَ وَلَكَ عِنْدَ اللّٰهِ الْمَقامُ الْمَحْمُودُ، وَالْجَاهُ الْعَظِيمُ، وَالشَّأْنُ الْكَبِيرُ، وَالشَّفاعَةُ الْمَقْبُولَةُ.

آمده‌ام تا تو را شفیع خود قرار دهم ای مولایم و به خدا تقرّب جویم تا حاجاتم را برآورد، ای امیرمؤمنان به پیشگاه خدا برایم شفاعت کن، من بنده خدا و غلام و زائر توأم و برای تو نزد خدا مقام پسندیده و منزلتی بزرگ و شأن والا و شفاعت پذیرفته است.

اللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَصَلِّ عَلَىٰ أَمِيرِالْمُؤْمِنِينَ عَبْدِكَ الْمُرْتَضىٰ، وَأَمِينِكَ الْأَوْفىٰ، وَعُرْوَتِكَ الْوُثْقىٰ، وَيَدِكَ الْعُلْيا، وَجَنْبِكَ الْأَعْلىٰ، وَكَلِمَتِكَ الْحُسْنىٰ، وَحُجَّتِكَ عَلَى الْوَرىٰ، وَصِدِّيقِكَ الْأَكْبَرِ، وَسَيِّدِ الْأَوْصِياءِ، وَرُكْنِ الْأَوْلِياءِ، وَعِمادِ الْأَصْفِياءِ، أَمِيرِالْمُؤْمِنِينَ، وَيَعْسُوبِ الدِّينِ، وَقُدْوَةِ الصَّالِحِينَ، وَ إِمامِ الْمُخْلِصِينَ؛ الْمَعْصُومِ مِنَ الْخَلَلِ، الْمُهَذَّبِ مِنَ الزَّلَلِ، الْمُطَهَّرِ مِنَ الْعَيْبِ، الْمُنَزَّهِ مِنَ الرَّيْبِ، أَخِي نَبِيِّكَ، وَوَصِيِّ رَسُولِكَ،

خدایا بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست و درود فرست بر امیرمؤمنان بنده پسندیده‌ات و امین به تمام و کمال اداکنندۀ حقوقت و دست آویز محکمت و دست برترت و نزدیک والایت و کلمه نیکوترت و حجّتت بر مردم و صدّیق اکبرت و سرور جانشینان و پایه و تکیه‌گاه اولیا و ستون اصفیا، امیر مؤمنان و رئیس دین و مقتدای شایستگان و امام مخلصان؛ معصوم از ناروایی‌ها، پاک از لغزش‌ها، پاکیزه از عیب، منزّه از شک، برادر پیامبرت و جانشین رسولت،

الْبائِتِ عَلَىٰ فِراشِهِ، وَالْمُواسِي لَهُ بِنَفْسِهِ، وَكاشِفِ الْكَرْبِ عَنْ وَجْهِهِ، الَّذِي جَعَلْتَهُ سَيْفاً لِنُبُوَّتِهِ، وَآيَةً لِرِسالَتِهِ، وَشاهِداً عَلَىٰ أُمَّتِهِ، وَدِلالَةً عَلَىٰ حُجَّتِهِ ، وَحامِلاً لِرايَتِهِ، وَوِقايَةً لِمُهْجَتِهِ، وَهادِياً لِأُمَّتِهِ، وَيَداً لِبَأْسِهِ، وَتاجاً لِرَأْسِهِ، وَباباً لِسِرِّهِ، وَمِفْتاحاً لِظَفَرِهِ، حَتَّىٰ هَزَمَ جُيُوشَ الشِّرْكِ بِإِذْنِكَ، وَأَبادَ عَساكِرَ الْكُفْرِ بِأَمْرِكَ، وَبَذَلَ نَفْسَهُ فِي مَرْضاةِ رَسُولِكَ، وَجَعَلَها وَقْفاً عَلَىٰ طاعَتِهِ، فَصَلِّ اللّٰهُمَّ عَلَيْهِ صَلاةً دَائِمَةً بَاقِيَةً.

به صبح رساننده شب هجرتت در خوابگاهش و کمک‌دهنده به او با دل‌وجانش و برطرف‌کننده اندوه از چهره‌اش، آن‌که او را قرار دادی شمشیر، برای نبوّتش و نشانه‌ای برای رسالتش و گواهی بر امّتش و دلیلی بر مدرک نبوّتش و حمل‌کننده پرچمش و سپری برای جانش و راهنمایی برای ملّتش و نیرویی برای جنگش و تاجی بر سرش و دری برای رازش و کلیدی برای پیروزی‌اش تا جایی که سپاه شرک را به اجازه تو شکست داد و ارتش‌های کفر را به دستورت نابود کرد و جانش را در خشنودی رسولت بخشید و آن را وقف طاعتت نمود، پس درود فرست خدایا بر او، درودی همیشگی و ماندگار

.سپس بگو:

السَّلامُ عَلَيْكَ يَا وَلِيَّ اللّٰهِ، وَالشِّهابَ الثَّاقِبَ، وَالنُّورَ الْعاقِبَ، يَا سَلِيلَ الْأَطَائِبِ، يَا سِرَّ اللّٰهِ، إِنَّ بَيْنِي وَبَيْنَ اللّٰهِ تَعالىٰ ذُنُوباً قَدْ أَثْقَلَتْ ظَهْرِي وَلَا يَأْتِي عَلَيْها إِلّا رِضاهُ، فَبِحَقِّ مَنِ ائْتَمَنَكَ عَلَىٰ سِرِّهِ، وَاسْتَرْعاكَ أَمْرِ خَلْقِهِ، كُنْ لِي إِلَى اللّٰهِ شَفِيعاً، وَمِنَ النَّارِ مُجِيراً، وَعَلَى الدَّهْرِ ظَهِيراً، فَإِنِّي عَبْدُاللّٰهِ وَ وَلِيُّكَ وَزائِرُكَ صَلَّى اللّٰهُ عَلَيْكَ.

سلام بر تو ای ولی خدا و ستاره درخشان و نور پی‌درپی‌اش، ای خلاصه پاکان، ای راز خدا، به درستی که میان من و خدا گناهانی است که پشتم را سنگین کرده و بر آن‌ها بخشودگی نمی‌آید جز خشنودی او، پس به حق کسی که تو را بر رازش امین دانست و سرپرستی کار بندگانش را از تو خواست، مرا به درگاه خدا شفیع باش و از آتش پناه ده و از حوادث روزگار پشت‌وپناه باش که من بنده خدا و دوست و زائر تو هستم، درود خدا بر تو باد.

پس شش رکعت نماز زیارت به جای آر و هر دعا که خواستی بخوان و بعد از آن بگو:

السَّلامُ عَلَيْكَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ، عَلَيْكَ مِنِّي سَلامُ اللّٰهِ أَبَداً مَا بَقِيتُ وَبَقِيَ اللَّيْلُ وَالنَّهارُ.

سلام بر تو ای امیر مؤمنان، از سوی من، همیشه سلام خدا بر تو باد تا باقی‌ام و شب و روز باقی است.

پس اشاره کن و به سوی قبر امام حسین(علیه‌السلام) متوجّه شو و بگو:

السَّلامُ عَلَيْكَ يَا أَبا عَبْدِاللّٰهِ، السَّلامُ عَلَيْكَ يَا ابْنَ رَسُولِ اللّٰهِ، أَتَيْتُكُما زائِراً وَمُتَوَسِّلاً إِلَى اللّٰهِ تَعالىٰ رَبِّي وَرَبِّكُما، وَمُتَوَجِّهاً إِلَى اللّٰهِ بِكُما، وَمُسْتَشْفِعاً بِكُما إِلَى اللّٰهِ فِي حاجَتِي هٰذِهِ؛

سلام بر تو ای اباعبدالله، سلام بر تو ای پسر رسول خدا، زائر به سوی شما دو بزرگوار آمده‌ام، متوسّل به خدا پروردگار من و پروردگار شما هستم، به وسیله شما متوجه به خدایم و به مقام شما به درگاه خدا در این حاجتم شفاعت می‌طلبم.

و بخوان تا آخر «دعای صفوان» (إنَّه قریب مجیب)،

 سپس رو به قبله کن و بخوان از اول دعای:

يَا اللّٰهُ يَا اللّٰهُ يَا اللّٰهُ، يَا مُجِيبَ دَعْوَةِ الْمُضْطَرِّينَ، وَيَا كاشِفَ كَرْبِ الْمَكْرُوبِينَ...تا...وَاصْرِفْنِي بِقَضاءِ حَاجَتِي وَكِفايَةِ مَا أَهَمَّنِي هَمُّهُ مِنْ أَمْرِ دُنْيايَ وَآخِرَتِي يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ.

ای خدا، ای خدا، ای خدا، ای اجابت‌کننده دعای ناچاران، ای برطرف کننده اندوه اندوهناکان، مرا بازگردان با برآوردن حاجتم و کفایت آنچه به اندیشه‌ام انداخته اندیشه‌اش را، از کار دنیا و آخرتم، ای مهربان‌ترین مهربانان.

پس روی به جانب قبر امیرمؤمنان(علیه‌السلام) کن و بگو:

السَّلامُ عَلَيْكَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ، وَالسَّلامُ عَلَىٰ أَبِي عَبْدِ اللّٰهِ الْحُسَيْنِ مَا بَقِيتُ وَبَقِيَ اللَّيْلُ وَالنَّهارُ، لَا جَعَلَهُ اللّٰهُ آخِرَ الْعَهْدِ مِنِّي لِزِيارَتِكُما، وَلَا فَرَّقَ اللّٰهُ بَيْنِي وَبَيْنَكُما.

سلام بر تو ای امیرمؤمنان و سلام بر ابی‌عبدالله الحسین تا زنده‌ام و شب و روز باقی است، خدا این زیارتم را آخرین زیارت شما قرار ندهد و بین من و شما جدایی نیندازد.

دعای صفوان همان دعایی است که به «دعای علَقَمه» مشهور شده و پس از زیارت روز عاشورا خوانده می‌شود.

منابع: ۱. مصباح‌المتهجد — شیخ طوسی (متن زیارت اربعین و حدیث علامات مؤمن) ۲. کامل‌الزیارات — ابن‌قولویه قمی (ثواب و آداب زیارت سیدالشهدا علیه‌السلام) ۳. بشارة المصطفی — عمادالدین طبری (زیارت جابر بن عبدالله انصاری) ۴. تهذیب‌الاحکام — شیخ طوسی ۵. مفاتیح‌الجنان — شیخ عباس قمی (زیارت اربعین، زیارت ششم امیرالمؤمنین علیه‌السلام و آداب آن) ۶. لهوف — سید بن طاووس (بازگشت اسرا و اربعین) ۷. المزار الکبیر — محمد بن جعفر مشهدی (زیارت ششم امیرالمؤمنین علیه‌السلام) و مفاتیح الجنان، آیه‌الله شیخ عباس قمی (ره).

[1] -  تهذيب الأحکام، الجزء۶ : ص۵۲ .و المزار (للمفید)  ج۱: ص۵۳. و مصباح المتهجد  ج۲: ص۷۸۷.

[2] - اللهوف  ج۱ ص۶۶. و  بحار الأنوار، جلد۴۴، صفحه۳۷۲ . و  تحف العقول، جلد۱: صفحه ۲۴۵.

[3] - إقبال الأعمال  ج۲ ص۵۸۹.- مصباح الزائر  ج۱ ص۲۸۸.- زاد المعاد  ج۱ ص۲۴۷.